آغاز تحقیقات ایرلند درباره هوش مصنوعی ایکس و چتبات گراک
کمیسیون حفاظت از دادههای ایرلند (DPC) به عنوان نهاد اصلی ناظر بر قوانین حریم خصوصی در اتحادیه اروپا، رسماً اعلام کرد که پلتفرم ایکس (توییتر سابق) را به دلیل عملکرد چتبات هوش مصنوعی گراک تحت پیگرد قانونی قرار داده است. طبق بیانیه این کمیسیون، محور اصلی این پرونده به تولید و انتشار تصاویر جنسی بدون رضایت (Non-consensual) از شهروندان اروپایی مربوط میشود که توسط ابزارهای تولید تصویر گراک ساخته شدهاند.
این تحقیقات جدید در حالی کلید خورده است که ایلان ماسک، مالک ایکس و شرکت xAI، در ماههای اخیر با موج بیسابقهای از انتقادات بینالمللی روبرو بوده است. کمیسیون ایرلند که مسئولیت اجرای مقررات سختگیرانه GDPR را بر عهده دارد، تأکید کرد که ایکس از آغاز این دادرسی مطلع شده و باید در برابر نقض احتمالی حریم خصوصی کاربران پاسخگو باشد.
جنجال تصاویر دیپفیک و واکنشهای جهانی
تحقیقات ایرلند درباره هوش مصنوعی ایکس پس از هفتهها افشاگری درباره سوءاستفاده کاربران از هوش مصنوعی گراک آغاز شد. در دیماه گذشته، گزارشهای تکاندهندهای منتشر شد که نشان میداد برخی کاربران با استفاده از گراک، اقدام به تولید تصاویر غیراخلاقی از افراد واقعی، از جمله افراد زیر سن قانونی، کردهاند. این موضوع به سرعت به یک بحران جهانی برای پلتفرم ایکس تبدیل شد.
فشارها تنها به اروپا محدود نماند؛ کشورهایی مانند اندونزی، مالزی و فیلیپین در واکنشی تند، دسترسی به چتبات گراک را در قلمرو خود به طور موقت تعلیق کردند. همچنین وزارت فناوری اطلاعات هند با ارسال نامهای رسمی به مدیر انطباق ایکس، اعتراض شدید خود را ابراز کرد. در ایالات متحده نیز، راب بونتا، دادستان کل کالیفرنیا، بررسی پرونده دیپفیکهای تولید شده توسط گراک را در دستور کار قرار داده است.
عقبنشینی ایلان ماسک و محدودیتهای جدید گراک
در پی افزایش فشارهای قانونی و آغاز تحقیقات ایرلند درباره هوش مصنوعی ایکس، این پلتفرم ناچار به انجام برخی تغییرات شد. در اولین قدم، قابلیت تولید تصویر با گراک به یک ویژگی پولی و مخصوص مشترکان پریمیم تبدیل شد تا نظارت بیشتری بر روی کاربران وجود داشته باشد.
مدتی بعد، ایکس رسماً اعلام کرد که سیستمهای فیلترینگ خود را تقویت کرده و تولید تصاویر جنسی صریح را به طور کامل متوقف میکند. با این حال، نهادهای ناظر معتقدند این اقدامات دیرهنگام بوده و آسیبهای جدی به حریم خصوصی افراد وارد شده است. تحقیقات DPC ایرلند مشخص خواهد کرد که آیا زیرساختهای xAI از ابتدا با استانداردهای امنیتی اتحادیه اروپا مطابقت داشتهاند یا خیر.
پیامدهای احتمالی برای شرکت اسپیسایکس و xAI
نکته حائز اهمیت در این پرونده، ساختار مالکیتی چتبات گراک است. گراک متعلق به شرکت xAI است که اکنون به عنوان زیرمجموعهای از اسپیسایکس فعالیت میکند. با توجه به اینکه هر دو شرکت تحت مدیریت ایلان ماسک هستند، هرگونه جریمه سنگین از سوی اتحادیه اروپا میتواند بر کل اکوسیستم تجاری ماسک تأثیر بگذارد.
نقض مقررات GDPR میتواند جریمههایی تا سقف ۴ درصد از گردش مالی سالانه جهانی شرکت را به همراه داشته باشد. تحقیقات ایرلند درباره هوش مصنوعی ایکس اکنون به عنوان یک پرونده نمادین در تقابل میان سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و ضرورت حفظ اخلاق و حریم خصوصی در فضای دیجیتال شناخته میشود.
